Đàn ong dú sợ gió mùa: cách che chắn hiệu quả ở Tà Đùng

Gió mùa và ảnh hưởng đến đàn ở Tà Đùng

Nuôi ong dú ở vùng cao 700–900m ven hồ Tà Đùng, mình thấy gió mùa từ tháng 11 đến tháng 4 là thách thức lớn nhất. Gió thổi liên tục từ hướng Bắc Đông, làm đàn mất ổn định, ong ít ra ngoài, nhiệt độ trong tổ giảm nhanh. Những đêm gió mạnh, ong co cụm sâu vào, năng lượng tiêu hao nhiều nhưng không kiếm ăn được.

Kinh nghiệm năm đầu, mình đặt tổ ở nơi thoáng, tưởng tốt cho thông thoáng, nhưng gió mạnh làm đàn suy mau. Sau đó mình mới hiểu, đối với ong dú, cần cân bằng giữa thông thoáng và che chắn gió. Gió mạnh không chỉ làm lạnh mà còn làm ong khó định hướng khi bay ra vào.

Cách sắp xếp vị trí tổ chống gió

Mình bắt đầu di chuyển các tổ vào những nơi có bụi rậm hoặc cạnh vách đá nhỏ tự nhiên. Tại Tà Đùng, rừng dương xỉ và cây bụi mọc dày, mình tận dụng những chỗ này làm chắn gió tự nhiên. Các tổ được đặt ở hướng Tây Nam, tránh gió Bắc Đông trực tiếp.

Khoảng cách từ tổ đến bụi hoặc vách che là 1–1,5m, vừa đủ để ong bay ra vào nhưng gió không thổi trực tiếp vào lỗ ra vào. Mình cũng thấy ong dú thích những chỗ có ánh sáng gián tiếp vào buổi sáng, giúp đàn thức dậy nhanh hơn.

Xây dựng hàng rào và chắn gió nhân tạo

Ngoài tận dụng thiên nhiên, mình dùng thêm những bức chắn nhỏ bằng tre, gỗ hoặc tấm lợp cũ. Những bức chắn này cao khoảng 1m, đặt cách tổ 0,5–1m về phía gió. Chúng không kín hoàn toàn, để gió lưu thông nhưng giảm tốc độ.

Mỗi bức chắn mình dùng 2–3 thanh tre buộc chéo, tránh che kín quá khiến ẩm tích tụ. Vào mùa gió mạnh (tháng 12–2), mình thêm lớp che bằng lá cây khô hoặc rơm, nhưng vẫn để khe hở ở dưới để gió thoáng. Cách này giúp giảm độ lạnh mà không gây ẩm mốc.

Quản lý lương thức và sức đàn mùa gió

Khi gió mạnh, ong ít ra ngoài, nguồn hoa rừng tự nhiên ở Tà Đùng (muồng, cây bụi) cũng giảm. Mình bổ sung thêm nước đường loãng hoặc mật ong cũ vào những ngày gió quá mạnh. Nước đường được cho vào bằng hút hoặc chắt nhỏ, tránh làm tổ ẩm.

Ngoài ra, mình giảm bớt công việc quanh tổ vào mùa gió để đàn ít bị xáo trộn. Các lần kiểm tra tổ chỉ làm vào những ngày gió yên, buổi trưa khi nhiệt độ cao nhất. Điều này giúp đàn giữ được nhiệt lượng và không bị sốc từ gió lạnh.