Ong dú kiếm ăn mùa mưa Tây Nguyên: tìm hoa khi thiếu ánh sáng ở Tà Đùng

Tình trạng kiếm ăn ong dú mùa mưa ở Tà Đùng

Mùa mưa Tây Nguyên từ tháng 5 đến tháng 10 tại Tà Đùng mang theo thách thức lớn cho người nuôi ong dú. Mặc dù hồ nước và rừng tự nhiên quanh vùng 700–900m độ cao có nguồn hoa phong phú quanh năm, nhưng mùa mưa kéo dài khiến điều kiện thời tiết xấu đi đáng kể. Mưa liên tục, sương mù dày đặc và ánh sáng yếu làm ong khó bay ra kiếm ăn. Mỗi ngày mưa, ong dú phải ở trong tổ, tiêu tốn năng lượng mà không thêm được thức ăn mới.

Ong dú có bán kính kiếm ăn 300–500m, phụ thuộc vào loài hoa có sẵn. Mùa mưa, hoa cà phê, muồng và các cây bụi rừng vẫn nở nhưng không đều như mùa khô. Điều này khiến đàn ong phải bay xa hơn, tốn công sức hơn để tìm được nước mật và phấn hoa. Người nuôi thường thấy đàn chậm, hoạt động kém và lượng mật tích lũy giảm trong những tháng này.

Cách ong dú thích ứng với thiếu hụt thức ăn

Ong dú là loài thích ứng tốt với khí hậu nhiệt đới. Khi thức ăn thiếu hụt, đàn tự động giảm hoạt động, ít con bay ra, tập trung năng lượng vào duy trì chúa và ấu trùng. Nếu mưa kéo dài quá lâu, đàn sẽ giảm cỡ để tiết kiệm thức ăn, một cơ chế sống sót tự nhiên của loài này.

Mật tích trữ trong bọng sáp riêng lẻ sẽ được ong sử dụng từng ít một. Người nuôi quan sát thấy ong kiếm ăn vào những lúc mưa tạnh, dù chỉ vài phút, để lấy nước mật từ hoa. Khi nguồn cạn kiệt, ong sẽ ăn dần mật đã tích trữ, nhưng nếu kéo dài quá lâu mà không có bổ sung, đàn sẽ suy yếu.

Hỗ trợ ong dú vượt qua mùa mưa tại Tà Đùng

Người nuôi ở Tà Đùng nên chuẩn bị từ trước khi mùa mưa bắt đầu. Tháng 4, khi mưa chưa dầu, hãy kiểm tra lượng mật tích trữ trong tổ. Đàn cần có đủ thức ăn dự trữ để qua 5–6 tháng mưa kéo dài. Nếu lượng mật không đủ, người nuôi có thể hỗ trợ bằng nước đường pha loãng, nhưng chỉ bổ sung vừa đủ, không nên quá nhiều.

Đặt tổ ở vị trí thoáng gió, tránh nước ngập, đảm bảo lỗ bay không bị nước chảy vào. Giữ tổ ở nơi có ánh sáng tự nhiên nhưng không bị mưa gió trực tiếp. Vào những ngày tạnh, mở tổ kiểm tra nhẹ nhàng, tránh làm ong căng thẳng. Nếu thấy đàn yếu, mất chúa hoặc ít ấu trùng, cần xử lý sớm bằng cách ghép đàn hoặc hỗ trợ chúa từ tổ khác nếu có.

Quan sát dấu hiệu và xử lý kịp thời

Người nuôi cần theo dõi từng tuần một lần vào những ngày thời tiết tốt. Dấu hiệu đàn suy yếu là: ong bay ra ít, không nghe tiếng vầng vang trong tổ, mật tích tụ chậm, chúa không đẻ đều hoặc không thấy ấu trùng. Nếu mưa kéo dài quá 20 ngày liên tiếp mà không có ngày tạnh, đàn sẽ rất khó khăn. Lúc này, hỗ trợ nước đường nhẹ hoặc chuyển tổ đến vị trí có hoa hơn là cách tốt.

Tránh di chuyển tổ khi mưa, vì ong sẽ bị lạnh và stress. Chỉ di chuyển vào những ngày nắng hoặc mưa nhẹ, và cách xa địa điểm cũ ít nhất 3 km để tránh ong lạc đường. Nếu tổ quá yếu sau mưa dài, có thể ghép vào tổ khác hoặc để cho ong tự phục hồi nếu còn chúa sống.

Câu hỏi thường gặp