Ong dú bị stress lạnh ban ngày mùa khô Tà Đùng: nhận biết và giữ ấm đàn

Dấu hiệu ong dú bị stress lạnh ban ngày ở Tà Đùng

Vào mùa khô (tháng 11–4), lạnh ban đêm ở Tà Đùng rơi xuống 10–15°C, nhưng ban ngày vẫn ấm 20–25°C. Chênh lệch này khiến ong dú dễ bị stress lạnh, nhất là khi gió mạnh thổi vào buổi sáng sớm. Mình nuôi ở độ cao 700–900m ven hồ, nên gió rừng rất mạnh vào lúc 5–8 giờ sáng.

Dấu hiệu ong dú stress lạnh ban ngày rõ nhất là: đàn tụ lại ở một góc tổ, ít ong bay ra kiếm ăn, những con bay ra bay vào liên tục, cánh rung run, động tác chậm chạp. Khi lạnh kéo dài, ong non non không bay được, chúa ít đẻ, đàn có xu hướng suy yếu.

Tại sao mùa khô Tà Đùng gây stress lạnh ban ngày

Ong dú là loài nhiệt đới, không thích nghi với lạnh kéo dài. Ở Tà Đùng, dù ban ngày ấm nhưng gió mạnh từ rừng và hồ làm mất nhanh nhiệt độ. Ngoài ra, sáng sớm trước khi nắng lên, ong chưa hoạt động đủ để tự điều hòa nhiệt, nên rất dễ bị stress.

Mình nhận thấy đàn ở vị trí ven hồ, phía tây bắc, bị gió nhiều hơn đàn ở phía rừng kín. Khi gió se lạnh thổi, đàn suy nhanh hơn 30–40% so với những năm không có gió mạnh. Nguồn hoa rừng lúc này cũng thưa (chủ yếu cà phê tàn, muồng chưa nở), nên ong không có năng lượng dự trữ để chống lạnh.

Biện pháp giữ ấm và bảo vệ đàn mùa khô

Người nuôi cần che chắn tổ khỏi gió sáng sớm. Mình sử dụng tấm tre hoặc lưới che phía tây bắc, cách tổ khoảng 30–40cm, để gió không thổi trực tiếp vào. Điều quan trọng là không che quá kín, vì ong vẫn cần thông khí. Nên che che 3–4 tiếng sáng, sau đó mở ra cho ong bay ra kiếm ăn.

Thứ hai, bổ sung thức ăn đường hoặc mật loãng khi gió se lạnh kéo dài. Lúc này ong ít bay ra được, nên năng lượng suy giảm. Mình pha đường với nước (tỷ lệ 1:1) rồi cho vào lọ nhỏ, đặt sát lỗ vào tổ. Cứ 3–4 ngày cho một lần, mỗi lần 50–100ml, tùy kích thước đàn.

Phục hồi đàn sau khi gió se lạnh kéo dài

Khi gió yếu đi và nhiệt độ ổn định, ong sẽ dần bay ra nhiều hơn. Tuy nhiên, đàn có thể yếu vì tiêu hao năng lượng. Mình tiếp tục bổ sung thức ăn thêm 2–3 tuần, đồng thời quan sát chúa. Nếu chúa vẫn đẻ bình thường, đàn sẽ hồi phục trong vòng 4–6 tuần. Nếu chúa bị ảnh hưởng (ít đẻ hoặc không đẻ), cần xem xét thay chúa hoặc hợp đàn.

Vào mùa khô ở Tà Đùng, mình cũng tránh di chuyển đàn vào những ngày gió mạnh. Nếu phải di chuyển, chỉ di chuyển vào buổi chiều khi gió yếu, và che chắn tổ kỹ lưỡng trong 2–3 ngày sau đó.

Câu hỏi thường gặp